Trang chủ » Cẩm nang – thủ tục nhập khẩu

Thủ tục nhập khẩu hàng hóa Trung - Việt

Hướng dẫn chi tiết quy trình, hồ sơ và các quy định mới nhất về kiểm tra chuyên ngành, giấy phép cho hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

I. Hàng hóa thông thường

Là những mặt hàng không nằm trong bất kỳ danh mục rủi ro của các Bộ hay bị hạn chế, cấm (Ví dụ: phụ kiện tóc, đồ nhựa gia dụng không tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, một số nhóm máy móc công nghiệp mới,…).

Đây là những mặt hàng có thủ tục nhập khẩu đơn giản nhất.

Tờ khai hải quan nhập khẩu: Khai và truyền điện tử qua phần mềm ECUS5/VNACCS.
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Thể hiện rõ giá trị hàng, điều kiện mua bán (Incoterms như FOB, EXW, CIF).
Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List): Chi tiết trọng lượng tịnh (Net weight), trọng lượng cả bì (Gross weight), quy cách đóng gói và số lượng kiện.
Tờ khai hàng hóa vận chuyển (Bản kê xe): Ghi rõ số xe tải Trung Quốc và xe tải Việt Nam sang tải. Hoặc Vận đơn đường bộ (Road Waybill) / CMR nếu xe tải chạy thẳng từ kho Trung Quốc qua cửa khẩu vùng đệm vào thẳng nội địa Việt Nam, hoặc xe liên vận.
Chứng nhận xuất xứ (C/O Form E): Giấy tờ bắt buộc phải có khi nhập hàng Trung Quốc để được giảm thuế nhập khẩu về 0% hoặc mức ưu đãi đặc biệt theo hiệp định ACFTA.
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract): Chứng minh giao dịch pháp lý giữa hai đầu doanh nghiệp.

(1) Tra cứu mã HS và khai báo hải quan
Dựa trên catalogue hoặc mô tả hàng hóa, doanh nghiệp tiến hành áp mã HS (HS Code) để biết chính xác thuế suất. Sau khi gom đủ bộ chứng từ, dùng phần mềm ECUS để truyền tờ khai điện tử lên hệ thống của Tổng cục Hải quan.

(2) Nhận kết quả phân luồng tờ khai
Hệ thống Hải quan sẽ trả về một trong ba luồng:

Luồng Xanh

Hệ thống thông quan tự động. Nộp thuế xong là xe hàng được phép thông qua bãi biên giới.

Luồng Vàng

Hải quan cửa khẩu kiểm tra hồ sơ giấy. Nếu chứng từ khớp, xe hàng được duyệt qua.

Luồng Đỏ

Xe hàng phải vào bãi kiểm hóa. Lực lượng hải quan sẽ mở thùng xe tải hoặc container để kiểm tra thực tế xem hàng có đúng chủng loại, số lượng như khai báo hay không.

(3) Nộp thuế nhập khẩu và thuế VAT
Doanh nghiệp nộp hai loại thuế chính qua ngân hàng liên kết: Thuế nhập khẩu (nếu có) và Thuế VAT hàng nhập khẩu. Tại các cửa khẩu bộ, tiền thuế phải nổi trên hệ thống thì lệnh giải phóng xe hàng mới được
kích hoạt.

(4) Sang tải và kéo hàng về kho nội địa
Hàng hóa sau khi thông quan sẽ được làm thủ tục đổi tài (đổi đầu xe kéo) hoặc sang tải (bốc xếp hàng từ xe tải Trung Quốc sang xe tải Việt Nam) tại vùng đệm cửa khẩu. Sau đó, đội xe nội địa sẽ chạy thẳng, bàn giao hàng an toàn tận kho doanh nghiệp.

II. Hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành (KTCN)

Là các nhóm hàng chịu sự quản lý nghiêm ngặt từ các Bộ, ngành để đảm bảo an toàn, chất lượng và vệ sinh trước khi được phép lưu thông vào thị trường Việt Nam. Cụ thể là các hàng hóa có khả năng gây mất an toàn, thuộc Danh mục rủi ro do các Bộ quản lý chuyên ngành ban hành, phân chia theo mức độ rủi ro (thấp, trung bình, cao) để áp dụng biện pháp kiểm tra phù hợp.

Các mặt hàng có mức độ rủi ro trung bình, doanh nghiệp được phép nghiệm thu/thông quan trước, sau đó thực hiện Công bố hợp quy dựa trên kết quả tự đánh giá sự phù hợp (do doanh nghiệp tự thực hiện hoặc qua phòng thử nghiệm/chứng nhận đã đăng ký). Doanh nghiệp cam kết chịu trách nhiệm về chất lượng và nộp kết quả cho cơ quan kiểm tra trong thời hạn quy định.
Các mặt hàng có mức độ rủi ro cao phải được chứng nhận/giám định bởi tổ chức chứng nhận được Bộ chỉ định (hoặc phải kiểm dịch/kiểm tra thực tế lô hàng tại cửa khẩu). Lô hàng chỉ được thông quan hoặc đưa ra lưu thông sau khi có kết quả kiểm tra đạt yêu cầu từ cơ quan quản lý/tổ chức được chỉ định.

1 Các mặt hàng phổ biến phải kiểm tra chuyên ngành

Dựa trên các thông tư, doanh nghiệp có thể tra cứu mặt hàng nhập khẩu (HS code) thuộc danh mục mặt hàng có mức độ rủi ro trung bình – cao. Các mặt hàng không đề cập trong danh mục nhập khẩu như bình thường.

Một số thông tư (áp dụng từ 1/7/2026) từ các Bộ:

Bộ Y tế:

Thông tư 28/2026/TT-BYT (Thuốc và dược phẩm: Thuốc hóa dược, thuốc dược liệu, vắc xin, sinh phẩm, nguyên liệu làm thuốc, bán thành phẩm thuốc/dược liệu) và Thông tư 27/2026/TT-BYT (Thực phẩm & Bao bì: Thực phẩm, dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm).

Bộ Nông nghiệp và Môi trường:

Thông tư số 27/2026/TT-BNNMT (Các loại vật tư nông nghiệp, giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản, thức ăn chăn nuôi, phân bón và sản phẩm liên quan đến môi trường)

Bộ Công Thương:

Thông tư 33/2026/TT-BCT (Bao gồm các nhóm mặt hàng: sản phẩm dệt may, khăn giấy, giấy vệ sinh, hóa chất, sản phẩm chứa hóa chất, thuốc nổ và một số thiết bị, máy móc công nghiệp)

Bộ Khoa học và Công nghệ:

Thông tư 36/2026/TT-BKHCN (Xăng dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), đồ chơi trẻ em, thiết bị điện-điện tử và các thiết bị công nghệ viễn thông (được chuyển giao)).

Bộ Nội vụ:

Thông tư số 16/2026/TT-BNV (Các nhóm hàng đồ bảo hộ an toàn lao động cá nhân, thiết bị an toàn nghiêm ngặt)

Bộ Xây dựng:

Thông tư 49/2026/TT-BXD (Các loại vật liệu, cấu kiện xây dựng có khả năng gây mất an toàn (kính xây dựng, xi măng, cốt thép, phụ gia) và bao gồm một số nhóm hàng hóa phương tiện và phụ tùng thuộc Giao thông vận tải do Bộ GTVT quản lý trước đây)

Bộ Công an:

Thông tư 125/2026/TT-BCA (Danh mục điều chỉnh: Các thiết bị, hàng hóa phục vụ cho công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (như bình chữa cháy, trang phục bảo hộ chuyên dụng, hệ thống báo cháy tự động); các thiết bị an ninh, giám sát mật mã, kỹ thuật nghiệp vụ đặc chủng phục vụ ngành Công an)

Bộ Quốc phòng:

Thông tư 58/2026/TT-BQP (Các sản phẩm, hàng hóa lưỡng dụng (vừa dùng cho dân sự vừa dùng cho quân sự) có mức độ rủi ro trung bình và cao; vũ khí trang bị kỹ thuật; trang thiết bị đặc chủng quốc phòng và các sản phẩm mật mã dân sự phục vụ an ninh quốc gi)

2 Bộ hồ sơ hải quan

Hồ sơ thương mại (Nộp cho Hải quan):

Tờ khai hải quan nhập khẩu (truyền điện tử qua phần mềm ECUS5).
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List).
Vận đơn đường bộ (Road Waybill) hoặc Bản kê số hiệu xe tải Trung – Việt.
Chứng nhận xuất xứ (C/O Form E).
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract).

Hồ sơ chuyên ngành (Nộp cho Cơ quan kiểm tra):

Giấy đăng ký kiểm tra chuyên ngành (có xác nhận đã đăng ký thành công của cơ quan kiểm tra hoặc thông qua hệ thống Một cửa quốc gia – VNSW).
Tài liệu kỹ thuật, catalogue hoặc chứng nhận hợp quy của nhà sản xuất Trung Quốc (nếu có).

3 Quy trình thông quan

(1) Đăng ký kiểm tra chuyên ngành

Doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra lên cơ quan quản lý chuyên ngành tại cửa khẩu hoặc qua Cổng thông tin một cửa quốc gia để lấy số tiếp nhận đơn đăng ký

(2) Truyền tờ khai hải quan nhập khẩu

Khi xe hàng về tới bãi tập kết biên giới, doanh nghiệp truyền tờ khai hải quan nhập khẩu, bắt buộc phải khai báo số tiếp nhận Giấy đăng ký kiểm tra chuyên ngành tại Bước 1 vào phần ghi chú hệ thống.

(3) Đưa hàng về kho bảo quản & Lấy mẫu kiểm tra

Doanh nghiệp phối hợp cùng cán bộ của cơ quan kiểm tra chuyên ngành tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa và lấy mẫu thử nghiệm tại kho doanh nghiệp (cần nộp đơn đề nghị đưa hàng về bảo quản – Hàng chưa được phép lưu thông) hoặc bãi cửa khẩu. Cơ quan kiểm tra sẽ cấp Biên bản lấy mẫu.
Đối với hàng rủi ro trung bình (tự công bố/giảm kiểm tra), doanh nghiệp có thể được thông quan ngay (hoặc giải phóng hàng) dựa trên giấy đăng ký KTCN và bản tự công bố hợp quy. Việc lấy mẫu và nộp kết quả hợp quy bổ sung sẽ thực hiện hậu kiểm sau theo quy định của từng Bộ.

(4) Nộp thuế và đưa hàng về kho bảo quản

Doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế nhập khẩu và VAT. Hải quan sẽ duyệt cho phép “Đưa hàng về kho bảo quản” để doanh nghiệp kéo hàng về kho nội địa nhằm giảm chi phí lưu xe bãi cửa khẩu (Hàng chưa được phép kinh doanh).

(5) Nộp kết quả đạt và thông quan chính thức

Sau khi có kết quả thử nghiệm/kiểm dịch đạt tiêu chuẩn, doanh nghiệp nộp chứng thư này lên hệ thống hải quan để chuyển trạng thái tờ khai sang “Thông quan chính thức”, kết thúc quy trình nhập khẩu.

III. Hàng hóa quản lý bằng hạn ngạch/giấy phép

Là các nhóm hàng buộc phải xin xin giấy phép tại các Bộ chủ quản tương ứng trước khi tiến hành giao dịch thương mại, nếu không sẽ bị coi là nhập lậu.

1 Một số mặt hàng quản lý bằng giấy phép/hạn ngạch

Theo nghị định mới nhất 292/2026/NĐ-CP, có 43 nhóm hàng nhập khẩu cần phải xin giấy phép từ ngày 05/09/2026.

Dưới đây là một số mặt hàng nổi bật:

Bộ Công Thương:

Kim cương thô nhập khẩu theo Quy chế Chứng nhận Quy trình Kimberley.
Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.
Vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ.
…

Bộ Y tế:

Thuốc chưa có Giấy đăng ký lưu hành thuốc tại Việt Nam.
Thuốc phải kiểm soát đặc biệt có Giấy đăng ký lưu hành thuốc tại Việt Nam, nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt.
Hóa chất diệt côn trùng, diệt khuẩn, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế nhập khẩu để nghiên cứu.
…

Bộ Khoa học và Công nghệ:

Vật liệu phóng xạ và thiết bị hạt nhân.
Hàng hóa tân trang nhập khẩu theo Hiệp định CPTPP, EVFTA, UKVFTA.
…

Bộ Công an / Bộ Quốc phòng:

Thiết bị, vũ khí, công cụ hỗ trợ phục vụ an ninh quốc phòng.
Pháo hoa, pháo hoa nổ công nghiệp.
…

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Xuất bản phẩm, sản phẩm báo chí, thiết bị ngành in.
Bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu có nội dung các loại hình nghệ thuật biểu diễn, thời trang, người đẹp, thể thao và sản phẩm nghe nhìn khác, được ghi trên mọi chất liệu
Máy trò chơi điện tử có cài đặt chương trình trả thưởng dành cho người nước ngoài và thiết bị chuyên dùng cho trò chơi ở sòng bạc.
…

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Vàng nguyên liệu, vàng miếng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Tàu cá nhập khẩu để khai thác thủy sản.
Vắc-xin, vi sinh vật dùng trong thú y.
Dòng, giống vật nuôi nhập khẩu thuộc trường hợp phải thực hiện khảo nghiệm hoặc đáp ứng điều kiện nhập khẩu theo quy định của pháp luật chăn nuôi.
…

2 Bộ hồ sơ hải quan

Tờ khai hải quan nhập khẩu (truyền điện tử qua phần mềm ECUS5).
Giấy phép nhập khẩu hoặc Giấy xác nhận hạn ngạch thuế quan.
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List).
Vận đơn đường bộ (Road Waybill) hoặc Bản kê số hiệu xe tải Trung – Việt.
Chứng nhận xuất xứ (C/O Form E).
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract).

3 Quy trình thông quan

(1) Xin giấy phép nhập khẩu từ Bộ chủ quản

Doanh nghiệp lập hồ sơ năng lực, hợp đồng nguyên tắc nộp lên Bộ chủ quản (qua hệ thống dịch vụ công hoặc gửi trực tiếp) để xin cấp Giấy phép nhập khẩu hoặc Văn bản thông báo hạn ngạch. Thời gian xử lý thường từ 7 – 15 ngày làm việc tùy Bộ.

(2) Khai báo hải quan cửa khẩu

Khi xe hàng Trung Quốc về tới bãi tập kết vùng biên, doanh nghiệp tiến hành truyền tờ khai hải quan. Trên tờ khai, bắt buộc phải khai báo số Giấy phép nhập khẩu đã được cấp để hệ thống Hải quan đối chiếu tự động.

(3) Kiểm hóa (Mở thùng xe đối chiếu)

Hầu hết hàng hóa thuộc diện quản lý bằng giấy phép hoặc hạn ngạch khi đi đường bộ đều bị hệ thống phân vào Luồng Đỏ. Chi cục Hải quan cửa khẩu biên giới sẽ mở thùng xe tải/container để kiểm tra thực tế, đối chiếu chính xác số lượng, chủng loại, số sê-ri, model của hàng hóa xem có khớp với nội dung ghi trên Giấy phép hay không.

(4) Nộp thuế và giải phóng xe hàng

Doanh nghiệp tiến hành nộp thuế nhập khẩu (đối với hàng hạn ngạch phải nộp đúng mức thuế trong hạn ngạch) và thuế VAT. Sau khi tiền thuế nổi trên hệ thống và kết quả kiểm hóa luồng đỏ hoàn tất, hải quan đóng dấu thông quan. Xe hàng được phép sang tải hoặc chạy thẳng về kho nội địa của doanh nghiệp.

IV. Hàng hóa Cấm nhập khẩu

Chi tiết xem tại danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP.

Một số nhóm hàng nổi bật:

Nhóm hàng tiêu dùng đã qua sử dụng

Quần áo, giày dép, túi xách, hàng dệt may đã qua sử dụng.
Thiết bị điện tử, điện gia dụng cũ: Máy giặt, tủ lạnh, điều hòa, lò vi sóng, tivi, loa đài, máy cạo râu... đã qua sử dụng.
Thiết bị CNTT cũ: Điện thoại di động, laptop, máy tính bảng, màn hình máy tính, linh kiện máy tính cũ.

Nhóm thiết bị, phương tiện giao thông vận tải

Phương tiện vận tải tay lái nghịch (tay lái bên phải), kể cả dạng tháo rời hoặc linh kiện.
Các loại xe tự chế, xe thiết bị thi công cắt hàn đục đẽo lại số khung số máy.
Phụ tùng, linh kiện ô tô/xe máy/xe đạp (động cơ, hộp số, khung sườn, gương đèn...) đã qua sử dụng.

Nhóm máy móc, thiết bị công nghệ cũ phế thải

Nhóm vũ khí, chất nổ, an ninh quốc phòng

Vũ khí quân dụng, đạn dược, trang thiết bị kỹ thuật quân sự.
Pháo hoa nổ, pháo nổ các loại (trừ pháo hiệu an toàn hàng hải theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng).
Thiết bị gây nhiễu sóng vô tuyến điện, thiết bị phá sóng phá mã không được cấp phép.
Đồ chơi trẻ em có tính chất bạo lực hoặc ảnh hưởng xấu đến nhân cách (Súng bắn đạn nhựa/đạn thạch, dao kiếm đồ chơi, mặt nạ kinh dị...).

Thủ tục nhập khẩu hàng hóa Trung - Việt