Phân biệt vận đơn theo lệnh và vận đơn đích danh

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, vận đơn (Bill of Lading – B/L) là chứng từ quan trọng. Chúng đóng vai trò như bằng chứng sở hữu hàng và là giấy tờ bắt buộc để nhận hàng tại cảng đích. Tùy vào mục đích giao dịch và cách thức chuyển nhượng, vận đơn được chia thành nhiều loại. Trong đó vận đơn theo lệnh (To Order B/L) và vận đơn đích danh (Straight B/L) là hai loại phổ biến nhưng lại dễ gây nhầm lẫn nhất.

Cùng Fobtrans tìm hiểu chi tiết sự khác biệt giữa hai loại vận đơn này để đảm bảo quyền lợi pháp lý, tránh rủi ro khi thanh toán và giao nhận hàng hóa quốc tế nha!

Mục lục của bài viết

1. Vận đơn theo lệnh (To Order Bill of Lading)
2. Vận đơn đích danh (Straight Bill of Lading)
3. So sánh vận đơn theo lệnh và vận đơn đích danh
4. Kết luận

1. Vận đơn theo lệnh (To Order Bill of Lading)

Vận đơn theo lệnh là loại vận đơn cho phép chuyển nhượng quyền sở hữu hàng hóa bằng cách ký hậu (endorsement) ở mặt sau của chứng từ. Người có tên trong phần “Consignee” sẽ là người có quyền ra lệnh cho hãng tàu giao hàng cho người khác.

Cụ thể, trên vận đơn thường thể hiện dưới dạng:

Consignee: To order of [Tên ngân hàng / người gửi / người được chỉ định]

Tại mục người nhận hàng (Consignee), vận đơn theo lệnh thường là:

To order of shipper – theo lệnh của người gửi hàng
To order of consignee – theo lệnh của người nhận hàng
To order of a Issuing Bank – theo lệnh của ngân hàng thanh toán

Trong thương mại quốc tế, loại vận đơn này thường được dùng khi giao dịch thanh toán bằng L/C. Khi đó, người xuất khẩu lập vận đơn theo lệnh của ngân hàng phát hành. Giúp ngân hàng kiểm soát hàng hóa cho đến khi người nhập khẩu hoàn tất thanh toán.

Điểm nổi bật của vận đơn theo lệnh là tính linh hoạt trong chuyển nhượng. Người cầm vận đơn gốc hợp lệ có thể chuyển nhượng quyền nhận hàng cho bên thứ ba bằng cách ký hậu, tương tự như ký chuyển nhượng séc.

2. Vận đơn đích danh (Straight Bill of Lading)

Ngược lại, vận đơn đích danh là loại vận đơn được phát hành ghi rõ tên người nhận hàng cụ thể ngay tại phần “Consignee”.

Ví dụ: Consignee: ABC Import Co., Ltd. (Vietnam)

Với loại vận đơn này, chỉ người có tên trên vận đơn mới được phép nhận hàng tại cảng đích. Hãng tàu hoặc đại lý vận tải sẽ giao hàng cho đúng người được chỉ định. Không chấp nhận bất kỳ hình thức ký hậu hoặc chuyển nhượng nào.

Vận đơn đích danh thường được sử dụng trong trường hợp mối quan hệ giữa người bán và người mua tin cậy. Hoặc trong giao dịch thanh toán không cần qua ngân hàng (như T/T trả trước, trả sau). Loại vận đơn này mang tính an toàn pháp lý cao, nhưng thiếu linh hoạt vì không thể chuyển nhượng quyền sở hữu.

3. So sánh vận đơn theo lệnh và vận đơn đích danh

	Vận đơn theo lệnh (To Order B/L)	Vận đơn đích danh (Straight B/L)
Người nhận hàng	Người nhận hàng được ghi “theo lệnh” của một bên.	Ghi rõ tên người nhận hàng cố định, không thể thay đổi.
Khả năng chuyển nhượng	Có thể chuyển nhượng quyền sở hữu bằng cách ký hậu sau vận đơn	Không thể chuyển nhượng bằng ký hậu
Độ an toàn	Dễ dàng mua bán, chuyển nhượng hàng hóa	Đảm bảo an toàn, tránh rủi ro hàng bị chuyển nhượng cho người khác
Ưu điểm	Linh hoạt trong chuyển nhượng và bảo vệ quyền lợi của người bán trong các hợp đồng quốc tế	An toàn hơn vì hãng tàu chỉ giao đúng cho người nhận được ghi rõ, hạn chế rủi ro thất lạc hoặc gian lận
Nhược điểm	Rủi ro gian lận hoặc mất chứng từ, bởi quyền nhận hàng phụ thuộc vào người cầm vận đơn gốc có ký hậu	Thiếu linh hoạt nếu người nhận thay đổi hoặc muốn chuyển nhượng, quy trình chỉnh sửa sẽ rất phức tạp và tốn thời gian

4. Kết luận

Vận đơn theo lệnh (To Order B/L) và vận đơn đích danh (Straight B/L) đều là chứng từ quan trọng trong vận tải quốc tế, nhưng khác nhau ở khả năng chuyển nhượng, đối tượng nhận hàng và mức độ kiểm soát hàng hóa. Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng phức tạp, hiểu và áp dụng chính xác từng loại vận đơn không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là chiến lược quản trị rủi ro thông minh cho mọi doanh nghiệp thương mại quốc tế.

Với hơn 10 năm kinh nghiệm với hàng ngàn khách hàng doanh nghiệp, Fobtrans tự tin cung cấp giải pháp logistics toàn diện và chuyên nghiệp, giúp Quý Khách hàng, Quý Đối tác nhập khẩu hàng hóa nhanh chóng và hiệu quả. Fobtrans đồng hành cùng doanh nghiệp từ khâu tìm nguồn hàng, vận chuyển quốc tế, làm giấy tờ, thủ tục thông quan đến giao hàng nội địa, giúp khách hàng tối ưu chi phí và rút ngắn thời gian vận chuyển.

Nếu bạn cần tư vấn thủ tục, hồ sơ hoặc dịch vụ nhập khẩu chính ngạch trọn gói hãy liên hệ ngay với Fobtrans Logistics để được hỗ trợ từ A–Z nha!

————————–

FOBTRANS – NÂNG TẦM TRẢI NGHIỆM

————————–